روستای قلات (کلات سرخ)

همه روستاهای استان فارس

روستای قلات (کلات سرخ)

امتیاز کاربران:
معرفی
سوغات
غذاهای محلی
گالری
نظرات
قلات (کلات سرخ)
کاربر نظر داده استاند
تاریخچه

'قلات نام روستایی است که در ۳۶ کیلومتری شمال غرب شیراز و در منطقه‌ای با صفا وکوهپایه‌ای در کنار چشمه‌ای زیبا و در انبوهی از درختان و باغهای سر سبز قرار دارد. مردم این روستا با زندگی نیم سنتی به کشاورزی و دامداری و باغداری و بعضی‌ها به کسب و کار و حرفهٔ گیوه بافی مشغول هستند گویش مردم این روستا بازماندهٔ فارسی میانه جنوب غربی است.در این روستا بناهایی وجود دارد که قابل ضبط و حفظ می‌باشد از جمله کلیسای روستا است که این کلیسا توسط مسیونرهای مذهبی بین دو جنگ جهانی اول و دوم ایجادشده که دیوار خارجی آن در شرف تخریب است. از آثار به جا مانده دیگر حمامی است که پیرمردان قدیمی معتقدند سعدی در آن استحمام کرده که آن هم در آستانه خراب شدن است .

قلات روستایی زیبا در دامنه ی کوه بزرگی که منبع اصلی آب روستا را فراهم میکند. قلات روستایی با دو بافت قدیم و جدید است که تفاوت های آنها در سبک معماری سنتی و مدرن مشهود است . بافت قدیم (دهکده ی باستانی) قدمتی بس طولانی دارد .معماری آن منحصر به فرد است . بافت جدید در کنار خیابان اصلی قلات و در زیر بافت قدیم ساخته شده که به صورت درازا و با پهنای نسبتا کم در کنار رودخانه ای بزرگ که البته خشک است و در قسمت خاور آن قرار دارد ساخته شده است. در سمت باختر بافت جدید تپه های متعددی است که خانه سازی در آن ها به صورت پراکنده دیده می شود (محله ی گل کروشک). از دو راهی قلات تا خود روستا (دوراهی از جاده ی شیراز- سپیدان منشا میگیرد) با اتومبیل حدود 10 الی 12 دقیقه طول میکشد. از خیابان اصلی که به سمت بالا حرکت میکنید به یک دوراهی میرسید که اگر از سمت چپ بروید شما را زودتر به ده قدیمی میرساند . بافت قدیم دارای 2 خیابان است .در ورودی ده  در جایی که قبلا حمام عمومی بوده و الان تخریب شده و به جای آن یک پارک کوچک ساخته شده این دو خیابان از هم جدا شده که راه سمت راست شما را به پارکینگی کوچک که در نزدیکیه مسجد قدیمی ست هدایت میکند و راه سمت چپ که به صورت مستقیم به ده وصل میشود (خیابان اصلی محسوب میشود) شما را مستقیما به مسجد قدیمی هدایت خواهد کرد. در این راه که شیب نسبتا تندی دارد ساختمانهای 2 الی 3 طبقه ای وجود دارد که چشمهایتان را نوازش خواهد کرد. طبقه ی اول این ساختمان ها مغازه های قدیمی وجود دارد که اکثر آنها متروکه شده اند. مسجد قدیمی دارای تک مناره ایست که از دور هم قابل دیدن است .در زیر مسجد راهیست که شما را به کلیسای قلات (که در کنار چناری مقدس به نام چنار حاجی مرد واقع شده ) میرساند. متاسفانه این کلیسای قدیمی که تنها کلیسای موجود در بین روستاها ومناطق اطراف نیز هست در اثر بی توجهی مسئولین ،دیگر آن شکوه دیرین را ندارد . لازم به ذکر است که این کلیسا در سال 1382 به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده .از کلیسا که بگذریم راهی در بین انبوه چنارها و صدای آب رودخانه وجود دارد که  شما را به آبشارهای سه گانه ی قلات میرساند .این فضا در هر فصل و ماه حال و هوای خاص خود را داراست .از دیگر جاهای دیدنی قلات میتوان به  شب شتری (گروک 5 شتر)_چشمه ی شیری (یا چشمه ی شیرین . که در میان تاکستان های انگور و در دامنه ی کوه قرار دارد) _گروک شیر و... اشاره کرد. از جاهی دیدنی کوه قلات می توان اشگفت گلی _ری کتمباسی _دم بید و... را نام برد.کشک پیاز، کشک گردو، عدسی، کله پاچه و آش رشته از غذاهای محلی رایج در این روستاست.
 امیدوارم که این متن اطلاعاتی هر چند اندک در رابطه با این خطه ی سرسبز در اختیار شما قرار داده باشد.

معماری روستای قلات یکی از جالبترین ونوع خود  منحصر بفرد می باشد و بطور کلی این روستا که در دامنه ای پر شیب واقع گردیده بصورت پله کانی و به موازات بازار مرکزی آن شکل گرفته است که پشت یام هر خانه حیاط خانه بالائی خود را تشکیل می دهد و اکثر بناهای آن بصورت دو طبقه تا نهایتا بصورت چهار طبقه ساخته شده که اکثر بناهای تحتانی یا بصورت تجاری در کنار بازار عریض آن واقع گردیده یا بصورت انبار و یا محلی برای نگه داری حیوانات اهلی استفاده می شده و طبقات بالائی برای سکونت مورد استفاده بوده است و از چهار محله اصلی و چندین محله فرعی تشکیل گردیده که محلات اصلی آن محله بال ( بالا ) محله زیر ( پائین ) محله دم رود ( کنار رودخانه ومحله گود می باشد که محله بال شامل محلات کوچکتر پای برج ، پای تاوه  و محله گود شامل محلات کل اختری و پس تلک ، محله رودخانه شامل محلات پای حمام ، پای چنار ، چم رودخانه و محله زیر یا پائین شامل محله پای حمام و زیر بام و نهایتا چهارراه اصلی و مرکز محله آن به محله درب مسجد معروف می باشد .

لباس سنتی مردم مثل اکثر مناطق ایران لباسی خاص و مختص همان منطقه بوده که امروزه اهمیت خود را ازد ست داده است ولی در گذشته زنان از لباسی بنام تنبان جامه استفاده می کرده اند که لباسی رنگین و شاد بود ه است که شبیه لباس عشایر امروزی بوده است و مردان چارق و کمر بند و لباسی از جنس نمد و جلیقه مانند می پوشیده اند و کفش آنها گیوه بوده که گیوه تولید قلات هنوز هم در فارس معروف است .

لباس سنتی مردم مثل اکثر مناطق ایران لباسی خاص و مختص همان منطقه بوده که امروزه اهمیت خود را ازد ست داده است ولی در گذشته زنان از لباسی بنام تنبان جامه استفاده می کرده اند که لباسی رنگین و شاد بود ه است که شبیه لباس عشایر امروزی بوده است و مردان چارق و کمر بند و لباسی از جنس نمد و جلیقه مانند می پوشیده اند و کفش آنها گیوه بوده که گیوه تولید قلات هنوز هم در فارس معروف است .

آداب و رسوم

زن حامله درطی این دوران مجبور به رعایت یک سری عقاید و کارها بود که انجام دادن و ندادن آن سودی به حالش نداشت اما جای گیری این افکار در ذهن و روحشان و ترس از اتفاقات ناخوشایند آن ها رامجبور به اطاعت بی چون وچرا از این عقاید می کرد گزیده ی این عقاید بدینگونه است که زن باردار درطی دوران حاملگی به هیچ وجه حق نزدیک شدن ونگاه کردن به میت را نداشت زیرا درغیر این صورت ممکن بود کودکش بعد از تولد دچار شور چشمی شود یا یکی دیگر از باورهای این دوران استفاده نکردن زنان از حنا بود به این صورت که زن تا وقتی حرکت جنین را در شکمش احساس نکرده نباید ازحنا استفاده کند و همچنین حق خوردن گوشت شکار را نداشت زیرا موهبت شکار را بر شکارچی قطع می کرد این موارد رامی توان نوعی از جادوی هومیوپاتیک یا به طور کلی جادوی همدلانه نامید زیرا این موارد جزء تدابیری است که زن حامله برای سالم ماندن نوزادش و شکارچی برای برکت بخشیدن روزی خود می اندیشید واز انجام دادن آن پرهیز می کردند.

روستای قلات یکی از محدود روستاهای منطقه است که بخاطر بازار قدیمی و پر رونق آن که حدود سیصد مغازه تجاری را در خود داشته یکی از محدود مکانهای تجاری منطقه در دنیای قدیم بوده است بگونه ای که قدمت این بازار از بازار وکیل شیراز قدیمی تر بوده و مردم روستا از هر نژاد و مذهب می توانسته اند آزاد انه در آن به کسب و کار وتجارت مشغول باشند و اصولا این روستا دارای افرادی باسواد و کتاب خوان بود ه که بصورت مسالمت آمیز و یکپارچه  با رعایت عاداب و سنن پیشینایان خود که همه نسبت فامیلی نزدیکی نسبت به یکدیگر داشته اند در کنار یکدیگر زندگی می کرده اند و از هفت طایفه اصلی و پنج طایفه فرعی مجموعا 12 طایفه که بسان تار و پود قالی در هم تنیده شده اند وامروزه نیز بر مبنای خصوصیات ذاتی هر کدام از این طایفه ها وصلت ها و روابط اجتماعی به حیات خود ادامه می دهد .

مرتب سازی بر اساس
معرفی سوغات جدید
مرتب سازی بر اساس
معرفی غذای محلی جدید
در گذر زمان
معاصر
مرتب سازی بر اساس
Yandex.Metrica