شهر نی ریز

همه شهرهای استان فارس

شهر نی ریز

امتیاز کاربران:
معرفی
سوغات
غذاهای محلی
گالری
نظرات
نی ریز
کاربر نظر داده استاند
تاریخچه

نی‌ریز یکی از شهرهای استان فارس در ایران است. این شهر، مرکز شهرستان نی‌ریز است. جمعیت این شهر بر اساس سرشماری سال 1385، برابر با 46,764 نفر بوده است

پیشینه تاریخی نی ریز

تعیین تاریخ دقیق پیدایش این سرزمین و ارائه تصویر درست و روشن از آن در دوره‌های مختلف تاریخی، مشکل و در مواردی غیر ممکن است.. برخی آن را به دورهٔ اساطیری کیانیان و دورهٔ مادها نسبت می‌دهند که منبع و ماخذی قابل اعتماد در این زمینه وجود ندارد. بر اساس دانسته‌ها و اطلاعات موجود می‌توان به احتمال گفت که پیشینه تاریخی نی ریز به دورهٔ هخامنشیان بر می‌گرددو به دنبال کاوشهای باستان‌شناسی که در اوایل سدهٔ بیستم در تخت جمشید انحام گرفت، الواحی گلی مربوط به دورهٔ هخامنشیان به دست آمد که در آنها (حدود ۱۵ لوحه) به نامهایی چون نَرِزُّش، نَرِزیش و... بر می‌خوریم که به عقیدهٔ باستان شناسان به نی ریز بر می‌گردد. منطقه‌ای را که در حال حاضر به نیریز معروف است در دوران داریوش کبیر از شهرهای آباد و پر جمعیت فارس بوده و استناد لوحه سنگی که بر اثر کاوشهای علمی از تخت جمشید بدست آمده، کتیبه مزبور هم که به خط میخی نقر شده در زمان هخامنشیان (داریـوش بـزرگ) نای ذی (کارگاه اسلحه سازی) نامیده می‌شد، چه در آن دوره بیش از ۷۰۰ کارگاه نیزه و شمشیر و زره سازی در آن وجود داشته و در واقع اسلحه خانه داریوش کبیر بوده‌است.... یکی از گمان‌هایی که در مورد اسم نی ریز می‌برند نام نیزه ریز می‌باشد که به خاطر نیزه سازی در دوره هخامنشی می‌باشد. شهر نیریز از زمان هخامنشیان تابحال سه بار دستخوش تهاجم سیل و عوامل طبیعی قرار گرفته و برای مرتبه چهارم در محل فعلی بنا شده‌است. نیریز در زمان سلطنت پیشدادیان مرکز فولاد سازی بوده‌است. ساختن وسایل فولاد سازی و ادوات جنگی برای سپاهیان خشایارشاه در این شهر ساخته می‌شد. که زره و کلاه خود و تیشه بخاری فولادی در بعضی خانه‌ها مشاهده شده‌است. اخیراً ضمن حفاریهایی که در تخت جمشید بعمل آمده مهر گلی دیده شده به نام پیروس استاد کارگاه محل ساختن این ادوات و وسایل فولادی در محلی که فعلاً به نام شادخانه موسوم است که علامت کارخانه‌ها در بعضی از خانه‌های این محله مشاهده گردیده‌است.

دوره پیش از اسلام

بر اساس دانسته‌ها و اطلاعات موجود می‌توان به احتمال گفت که پیشینه تاریخی این شهر به دوره هخامنشیان بر می‌گردد. بدنبال کاوشهای باستان‌شناسی که در اوایل سده ۲۰ در تخت جمشید انجام گرفت الواح گلی مربوط به دوره هخامنشیان بدست آمد، این الواح به خط میخی عیلامی که مربوط به امور اداری، جیره غذایی، پرداخت دستمزد کارگران و زره سازان است و در فاصله سالهای ۱۹۳۳ تا ۱۹۳۴ میلادی هیئت اکتشافی مؤسسه شرق‌شناسی به سرپرستی هرتس فلد آنها را کشف کرد، تعدادی از این الواح متعلق به سالهای ۱۳ تا ۲۸ شاهنشاهی داریوش اول بوده‌است

وجه تسمیه

بعضی گفته‌اند به علت وجود معادن آهن و صنعت اسلحه سازی در قبل از میلاد واژه نی ریز به معنای نیزه ریزنده‌است. روایت دیگر به معنی نی ریزنده به علت وجود نی زارها در اطراف دریاچهٔ بختگان می‌باشد.

عقیده‌ی دیگری درباره‌ی نام "نی ریز" وجود دارد که آن را مرکب از "نی" به معنای "شهر" و "ریز" به معنای "رود" ویا به طور کلی "آب" می‌شمارد. واژه‌ی "نی" و صورت تغییریافته‌ی آن "نِه" - به معنای شهر - را می‌توان در نام شهرهای نیشابور، نهبندان، نهاوند یافت. واژه‌ی "ریز" و صورت تغییریافته‌ی آن "لیس" -به معنی آب - را هم در نام شهرهای تبریز، مهریز، تفلیس، بدلیس می‌توان سراغ کرد. با این تحلیل ریشه‌شناختی، نام نی‌ریز به معنای شهرِ رود، یا شهر دریاچه خواهد بود که با توجه به نزدیکی نیریز به دریاچه‌ی نیریز، دور از ذهن نمی‌باشد.

آب و هوای نیریز

نیریز در میانه جنوب و مشرق شیراز هوایی معتدل دارد اما نسبت به شهرهای همجوار سیرجان و استهبان هوای نسبتا گرم تری دارد.درازی آن از خیرآباد تا حاجی آباد ۲۲ فرسخ، پهنای آن از سرگذار تا قریه بشنه ۱۸ فرسخ، محدود است. از جانب مشرق و شمال به بلوک سیرجان و کرمان و بلوک شهربابک کرمان و بوانات، از طرف مغرب به بلوک استهبانات و بلوک آباده طشک، و از سمت جنوب به بلوک داراب و نواحی سبعه. و هر گونه شکاری در فارس باشد جز مرغ دراج و مرغ کبک انجیر در این بلوک یافت می‌شود. بعلاوه گورخر و آهو در صحرای نیریز فراوان است

تفرجگاههای نی ریز

دریاچه بختگان، دریاچه طشک و سواحل اطراف آن

دریاچه بختگان بزرگترین دریاچه فارس در شمال استهبان و غرب نیریز، که با عنوانِ «دریاچه نیریز»، «دریاچه پیچگان»، و «دریاچه بجکان» نیز از آن یاد شده است.

امروزه به علت خشکسالیهای متوالی خشک شده است.

کوهستان و درهٔ پلنگان

در شرق شهرستان نی ریز واقع شده و دارای رودخانهٔ فصلی می‌باشد.

باغ بیشه

در قسمت جنوب دره، باغ بیشه و چشمه‌ای با آب زلال و گوارا و جود دارد. درختان انجیر و بادام کوهی سراسر کوههای این منطقه را پوشانده و در بهار پوشش گیاهی از گلهای شقایق به چشم می‌خورد.

چشمهٔ برنجزار

چشمهٔ برنجزار از درهٔ پلنگان سرازیر می‌شودودر اخر به استخر ژاندارمری می ریزد که حال به وسیله شرداری مسیر را درون لوله های پلی اتیلن طی میکند و دیگر اثری از طبیعت چشم نوازش نیست.

بید بخون

بید بخون در جنوب نیریز و حدود ۵ کیلومتری نی ریز واقع شده‌است. شهرت این مکان به دلیل وجود سه درخت چنار قدیمی و چشمهٔ یاقوتی می‌باشد. در اطراف این مکان نیز درختان انجیر، ارژن، بادام و بادام کوهی به چشم می‌خورد. علت این نام گذاری وزش بادها به سمت درختان بوده که در اصطلاح به آن بید بخوان گفته می‌شود که به زبان محلی بید بخون معروف است

آسیاب شادابخش

از قدیمی‌ترین آسیاب‌های شهرستان نی ریز می‌باشد که امروزه آسیاب از بین رفته‌است و قنات شادابخش به علت خشکسالی در حال خشک شدن است.

آسیاب خبار

از آسیاب خبار که در کنار قنات خبار واقع شده آثاری بر جای مانده‌است. تا حدود سال ۱۳۵۰ از آن برای آسیاب کردن گندم استفاده می‌شده است.

آسیاب آبادزردشت

از این آسیاب اثری باقی نمانده‌است. هم اکنون سر چشمه قنات آن تفرجگاه می‌باشد.

آبشار فصلی تارم

این آبشار در کوه قبله واقع است و در سالهای پر باران به مدت چند ماه جریان دارد. این آبشار از مرتفع‌ترین آبشارهای استان می‌باشد. در بالای آبشار باغهای انگور وجود دارد.

باغهای انار و بادام

در اطراف شهرستان واقع شده‌است که عموما به وسیلهٔ آب قناتهای ذکر شده آبیاری می‌شود.

جنگلهای انجیر و بادام کوهی

در فصل بهار شکوفه‌های بادام کوهی زیبایی و طراوت خاصی به این منطقه می‌بخشد.

باغ لای رز

محصولات نی ریز

زراعتش گندم و جو و خشخاش و پنبه و کنجد و خربزه و هندوانه‌است.میوه‌های انار و انگور و انجیر است.همچنین گل سرخ انباشته، خروارها مویز و دوشاب و انجیر خشک و غنچه گل سرخ آن را حمل به اطراف کنند و در فصل زمستان بلوک فسا و جهرم و کربال از انار و هندوانه نیریز بهره مند می‌شوند. محصولات این شهرستان غلات، انجیر، بادام، انگور و صنایع دستی آن پارچه و قالی می‌باشد..

مرتب سازی بر اساس
معرفی سوغات جدید
مرتب سازی بر اساس
معرفی غذای محلی جدید
در گذر زمان
معاصر
مرتب سازی بر اساس
Yandex.Metrica