شهر استهبان

همه شهرهای استان فارس

شهر استهبان

امتیاز کاربران:
معرفی
سوغات
غذاهای محلی
گالری
نظرات
استهبان
کاربر نظر داده استاند
تاریخچه

استهبان شهری در جنوب‌ خاور استان فارس واقع در کشور ایران است. این شهر مرکز شهرستان استهبان است.

نام(های) دیگر     صابونات

نام(های) قدیمی    اصطهبانات

در گذشته، نام این شهر اصطهبانات بوده‌است که در آبان ۱۳۵۳ خورشیدی به نام کنونی آن، یعنی استهبان تغییر کرده‌است. استهبان به نامهای دیگری مانند اصبهبذات؛ اصطبهان؛ اصطهبانات؛ استنبات ،سَوُنات ، صابونات و استهبان خوانده شده است.

در واقع کمابیش در منابع متعدد تاریخی و جغرافیایی نامی از سرزمین استهبان آورده شده‌است، فارسنامه ناصری گوید که نام این شهر استهبانات بوده که پس از استیلای عرب به اصطهبانات تغییر یافته‌است. حدودالعالم با استناد از المسالک و الممالک اصطخری شهر را اصطهبان و همچنین اصطهجان می‌نامد، ابن بلخی در فارسنامه خود به اصطهبان اشاره دارد ولی نزهةالقلوب آن را اصطهبانان ذکر می‌کند، ابن حوقل و مقدسی نیز در کتب خود اصطهبانات را آورده‌اند.

منابع فوق حاکی است که در طول ده سده شکل بیانی آن ثابت مانده و فقط از لحاظ نوشتن دچار تغییری جزئی گردیده‌است، این امر نشان می‌دهد در طول سال‌های بسیار اصالت این واژه حفظ شده و تغییر نکرده‌است.

مردم این شهر، استهبان را صابونات نیز می‌نامند.

وجه تسمیه

استهبان واژه ای پهلوی از عبارت سته بان، به معنای تاکستان (انگورستان) یا نگهبان شهر استخر است.

استهبان، در گذشته‌ای نه‌چندان دور، از مراکز مهم مطالعات شیعی به‌حساب می‌آمده و در حدود دو سده، طلاب علوم دینی در این شهر به تحصیل می‌پرداختند. به‌طوری که به این شهر، لقب نجف اصغر یا نجف کوچک را داده بودند.

محصول اصلی کشاورزی این شهر انجیر و زعفران است. در منابع، به محصولات دیگری از جمله: حبوبات، پنبه، تنباکو و میوه‌های دیگری همچون گردو، بادام و انار اشاره شده‌است. زعفران این شهر از نظر عطر و طعم زبانزد و دارای کیفیت منحصر به فردی است اما در بازار تجارت زعفران به علت نداشتن رنگ کافی، شناخته شده نمی باشد.

بزرگان

  • دکتر جمشید آموزگار که در دورهٔ سلطنت محمد رضا شاه پهلوی، وزیر و سپس نخست وزیر ایران شد. پس از وقوع انقلاب به آمریکا مهاجرت کرد و مدتی رییس صندوق بین المللی پول بود [نیازمند منبع].
  • از بزرگترین علمای این شهر که همواره نام او در تاریخ شفاهی و کتبی این شهر، با احترام فراوان یاد می‌شود مرحوم آیت‌الله العظمی سید ابراهیم اصطهباناتی است که به آقا میرزا آقا اصطهباناتی شهرت یافته‌است. در نجف ایشان را آقا میرزا آقا حسینی اصطهباناتی شیرازی می‌خواندند. وی از مراجع و فقهای عالی‌رتبه شیعه بود که در سال ۱۳۳۷ هجری شمسی در نجف اشرف، دیده از جهان فروبست.
  • بزرگترین عالم این شهر علامه کبیر ملا شاه محمد اصطهباناتی است که صاحب بسیاری تألیفات فارسی و عربیست که از نمونه‌های چاپ شده آن می‌توان به کتاب‌های ریاض العارفین، لطیفه غیبی و مقامات السالکین اشاره کرد و سایر تألیفات شاه محمد اصطهباناتی عبارت است از: ریاض المؤمنین (شرح فارسی صحیفه سجادیه)، معراج الکمال، حل العقائد، تحفةالمؤمنین، اثبات عالم المثال، روضة الصالحین، حدیقة المؤمنین، فرح السالکین، اخلاق شاه محمدی، تذکره لطائف الخیال و کشف الکافی (شرح اصول کافی). در کتاب فارسنامه ناصری پس از سخنان محمد مؤمن جزائری شیرازی در وصف استادش آمده‌است که به دههٔ ۱۱۴۰ در اصطهبانات وفات یافت و اکنون در امامزاده پیرمراد استهبان آرامگاه آن عالم بزرگوار معین است.
  • محمدباقر اصطهباناتی، فقیه، ادیب، ریاضی‌دان، مخترع و طبیب ملقب به شهید رابع.
  • نظام‌العلما اصطهباناتی، ادیب، فقیه و از بزرگان و علمای سرشناس اواخر دوره قاجار و پهلوی اول.
  • پروفسور نظام‌الدین فقیه، معروف به پروفسور فقیه، دانشمند و متخصص برجسته علوم سیستم و سایبرنتیک و استاد نمونه کشوری که همچنین در ۸ خرداد ۱۳۹۱ (روز تاسیس دانشگاه تهران که روز بین الملل دانشگاه تهران نامگذاری گردیده) از سوی دانشگاه تهران طی مراسم بزرگداشت، به عنوان استاد موفق در سطح بین المللی معرفی و مورد تجلیل قرار گرفت..
  • صدر الدین اصطهباناتی که در زندگی و پیشرفت سعدی شیرازی نقشی عمده داشته‌است.
  • شمس اصطهباناتی متولد ۱۲۸۸ شاعری شیرین سخن.
  • قاضی عضدالدین ایجی (استاد حافظ)
  • سید جعفر کشفی دارابی بروجردی فقیه و فیلسوف دوره قاجار که در اصطهبانات متولد شد و در بروجرد در گذشت و مدفون شد.
آداب و رسوم

سینه ی دوری

عصر عاشورا و پس از برگزاری مراسم"چک چکو"،عزاداران مراسم دیگری را اجرا می کنند که به آن     "سینه ی دوری" می گویند.عزاداران در حالی که دست چپ خود را دور کمر نفر سمت چپ خود انداخته اند،با دست راست به سینه می زنند. افراد حرکات پا و جلو و عقب گذاشتن قدم های خود را با آهنگ و ریتم مداح هماهنگ می کنند. به این ترتیب که پای چپ خود را با حرکت مورب جلوی پای راست می گذارند و سپس پای راست خود را به عقب می برند.عزاداران تمام این حرکات و سینه زدن ها را با ریتم نوحه و بصورتی منظم اجرا می کنند.این افراد با حرکت به دور میدان اصلی شهر(میدان آب پخش) به سینه زنی می پردازند و مردان و زنان دیگر هم در حالی که این مراسم را تماشا می کنند،با سینه زدن، آنها را همراهی می کنند. 

مراسم "چک چکو"

امروز هم مثل سال های قبل عصر عاشورا، مراسم "چک چکو" برگزار شد.خیلی هم شلوغ بود اما بی نظم.خیلی از جوان های مشتاق و علاقمند در این مراسم شرکت کردند و با زدن چوب هایشان به یکدیگر قسمتی از واقعه ی کربلا را بازسازی کردند.

ردکردن بچه ها از زیر چارچو

یه رسم جالب در استهبان که عصر روز تاسوعا برگزار میشه،رد کردن بچه از زیر چارچو هست.(معمولا بچه های زیر ۵ سال)عصر این روز مردم بچه شون رو  به حسینیه محله ی اهر ـ یکی از محله های قدیمی استهبان ـ می برند.چندین نفر از خادمان امام حسین(ع) در این حسینیه،یکی یکی بچه ها رو از پدر یا مادرش می گیرند و از زیر چارچو رد می کنند.والدین بچه به خاطر این که فرزندشون مرید امام حسین(ع) و حضرت ابوالفضل باشه، و همچنین بیمه ی اون بزرگوارا بشه، این مراسم رو انجام میدن.هر کس مقداری پول به حسینیه کمک می کنه و در قبالش شیرینی متبرک می گیرند.

مرتب سازی بر اساس
معرفی سوغات جدید
مرتب سازی بر اساس
معرفی غذای محلی جدید
در گذر زمان
معاصر
مرتب سازی بر اساس
Yandex.Metrica