شهر حاجی اباد

همه شهرهای استان هرمزگان

شهر حاجی اباد

امتیاز کاربران:
معرفی
سوغات
غذاهای محلی
گالری
نظرات
حاجی اباد
کاربر نظر داده استاند
تاریخچه

حاجی آباد شمالی‌ترین نقطه استان هرمزگان به شمار می‌آید که به دلیل واقع شدن در راه ارتباطی کرمان به فارس و همچنین بندرعباس به سیرجان و نیریز و فسا و داراب از اهمیت جغرافیایی فراوانی برخوردار است. این منطقه یکی از سردسیرترین مناطق هرمزگان به شمار می‌آید و به دلیل نزدیکی و ارتباط با یکی از کهن‌ترین شهرهای ایرانی (داراب و فسا) تحت تأثیر این ناحیه بوده و تاریخ آن با حوزه دارابگرد باستانی در ارتباط بوده است. چنانکه به دنبال فتح این منطقه توسط اعراب، حاجی‌آباد نیز فتح شد.

هرچند نام حاجی‌آباد از اسامی اسلامی متأخر است که در آغاز دهی از دهستان‌های بخش سعادت‌آباد بندرعباس به شمار می‌آمد، اما به دلیل شرایط مناسب آب و هوایی و همچنین واقع شدن بر سر راه تجارتی که از خلیج‌فارس به نواحی مرکزی ایران امتداد می‌یافت، این منطقه رونق و اعتباری بدست آورد و تبدیل به یکی از مراکز اصلی سکونت شد که بعدها نام خود را به تمامی منطقه وسیعی که امروزه به این نام خوانده می‌شود، تعمیم داد.

الف: جغرافیای طبیعی و انسانی

شهرستان حاجی‌آباد با مساحتی در حدود 7/10955 کیلومتر مربع 4/16 درصد از مساحت کل استان هرمزگان را به خود اختصاص داده است.

جمعیت شهرستان حاجی‌آباد در سال 1380 ش حدود 75010 نفر برآورده شده است که 6 درصد از جمعیت کل استان هرمزگان را در خود جای داده است و تراکم جمعیت در آن 9/6 نفر در هر کیلومتر مربع می‌باشد. از مجموع جمعیت شهرستان حاجی آباد 51869 نفر در مناطق روستایی و بقیه در شهر زندگی می‌کنند. (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان هرمزگان، 1382، ص 9)

شهرستان حاجی‌آباد از شمال و شمال شرق به استان کرمان، از شمال غرب به فارس و از جنوب به بخش فین در بندرعباس و از جنوب شرقی به بخش رودخانه در رودان محدود می‌گردد. این شهرستان به صورت دشت پهناوری در میان کوههای فارغان، هماگ، کوشا (کوه‌شاه) و کافری واقع شده است که می‌‌توان آن را به دو بخش شرقی و غربی تقسیم کرد.

بخش شرقی حاجی آباد شامل ناحیۀ فارغان و احمدی است که همچون دیگر مناطق شرق هرمزگان (رودان و میناب) دارای خاک حاصلخیز و منابع آب شرب می‌باشد. در این منطقه، کشاورزی رونق فراوانی دارد. آب این منطقه از چشمه‌سارهای کوهستانی، قنات و سفره‌های زیرزمینی تأمین می‌شود.

بخش غربی حاجی آباد کم آب و شوره‌زار است و رودخانه‌های این منطقه نیز به علت عبور از کانونهای نمکی دارای آب شور و غیرقابل کشاورزی است، لذا بیشتر ساکنان حاجی آباد در بخش شرقی آن زندگی می‌کنند.

شهرستان حاجی آباد به دلیل واقع شدن در حد شمالی استان هرمزگان و قرار گرفتن در دامنۀ کوهها، دارای آب و هوای معتدل و خنک‌تری نسبت به سایر مناطق هرمزگان است. به عبارتی این منطقه برای هرمزگانی‌ها سردسیر و برای سیرجانی‌ها و ساکنان جنوب فارس گرمسیر است از اینرو محل ییلاق و قشلاق بسیاری از ساکنان اطرافش به شمار می‌آید. در بخش شرقی حاجی آباد روستایی به نام نجوان وجود دارد که به علت واقع شدن در دامنۀ کوه، تنها حدود چهار الی پنج ساعت آفتاب بدان می‌تابد. لذا هوای این روستا در تابستان هم خنک است.

در شهرستان حاجی آباد علاوه بر پوشش گیاهی سایر مناطق استان، برخی درختان سردسیری نیز کاشت می‌شود. پسته یکی از محصولات مهمی است که در این منطقه قابلیت رویش دارد.

آداب و رسوم

شهر حاجی آباد به لحاظ فرهنگی از دو فرهنگ متفاوت تشکیل شده است.برخی گویش و پوشش خاص هرمزگانی و برخی نیز گویش کرمانی دارند که این خود از ظرفیت های بالای فرهنگی این شهر حکایت دارد.با نگاهی به پوشش جنوب شهرستان حاجی آباد گویش و پوشش هرمزگان بیشتر نمایان است و نیمه شمالی این شهرستان بیشتر تحت تاثیر استان کرمان قرار دارد.تنوع فرهنگی شهر حاجی آباد هم خودامری طبیعی است.

روایت می شود که در گذشته سه تا هفت شب مراسم جشن و پایکوبی به طول می انجامید

شب اول خانواده داماد یک ظرف حنا را با بادام رنگی تزئین کرده و در کنارش یک ظرف آب و گل مورت و یک ظرف پر از سکه قرار می داد و آن را به خانه عروس می فرستادند . در خانه عروس ، کاسه حنا را با حرکات موزون بین افراد تقسیم می کردند . در هنگام حنا بندان مطرب جشن به نشانه ی شادمانی این اشعار را با ساز و دهل به صورت ضربی می خواندند .

حنا حناش می بندیم به دست و پاش می بندیم اگه حنا نباشه آب طلا می بندیم

حنا حناش می بندیم به دست و پاش می بندیم اگه حنا نباشه برگ سنا می بندیم

ای حنابند ، ای حنا بند ، ای حنا بند ،یک حنای خوبی ببند داغ فرزندت نبینی مورت بیار حجله اش ببند

ای حنابند ، ای حنا بند ، ای حنا بند ،یک حنای خوبی ببند خوب ببند نازک ببند تو ای عزیز قد بلند

 

در این زمان یک زن و مرد از دوستان نزدیک ، دست و پای عروس و داماد را حنا می بستند ، یک پا و یک دست عروس را مرد و یک دست و یک پای او را زن حنا می بست و به همین شکل دست و پای داماد را.

کسی که حنا می بندد نباید (( مطلقه )) باشد .

در شب دوم خانواده عروس به همین منوال برای خانواده داماد حنا می بندند . در شب سوم خانواده عروس و داماد هر کدام جداگانه عروس و داماد را حنا می بندند .

از مراسم بزمی و رزمی عروسی که حاجی آباد با علاقه صورت می گرفت یکی (( ترکه )) یا (( چوب بازی)) بود . در محوطه ای که برای (( ترکه بازی )) فراهم کرده بودند ، دو مرد از میان نماشاچیان داوطلی رقص با چوب می شدند . دو رقصنده با ترکه خرما در دست میدان را دور می زدند با رقص و چوبشات در بالای سر .

رقص معروف محلی که با لرزاندن بدن و چوب ها همراه است . دو مرد روبرو هم با چوب های در دست ، هر دو به نوبت چوب را از بالا به پایین آورده و بر کمر حریف فرود می آوردند . این بازی تا حدی خشن ادامه می یافت تا یکی از دو چوب شکسته شود تا از شدت درد کمر توان ادامه رقص چوبی را نداشته باشند. مراسم تا پایان شب با ساز و دهل زدن ادامه می یافت .

یکی از سنت های قدیم شهر مراسم عروسی در هفت شبانه روز بود که نوازندگان قدیمی با طبل تمبک هفت شبانه روز شب ها جشن می گرفتند و اقوام کنار هم به عیش و نوش می پرداختند اما تعصب در مردم این منطقه بسیار بوده و هیچ دختر و پسری قبل از ازدئاج حق ارتباط و حتی دیدن هم را نداشته اند و بزرگان فامیل هم اجازه چنین برخوردی را نمی دادند . مراسم شیربها در قدیم رایج بوده و داماد باید حق الزحمه شیر مادر را به خانواده عروس به صورت مادی ارائه می کرده است و کلا عروسی ها به صورت ساده بوده اند و عروس و داماد از وسایل بسیار ساده زندگی مثل چند کوزه ، حصیر و یکی دو پتو و رختخواب و دیگ خوراک پزی و وسایل ضروری که درآن زمان رایج بوده استفاده می کرده اند .

حمام عروس و شب زفاف

یکی از سنت های نمادین در حاجی آباد که نمایشگر ارزش این پیشکش است در جامعه ی روستایی اهدا ء یک گوسفند یا یک اصله نخل می باشد که خانواده عروس به داماد می دهد .

در بعد از ظهر عروسی ، در قدیم عروس را سوار بر یک اسب به حمام می برند . همراهان عروس همراه با ساز این تصنیف را می خوانند :

ای حمومی ، ای حمومی ، آب حمام تازه کن جان می شورد ، بی بی عروس رختشو آماده کن

ای حمومی ، ای حمومی ، آب حمام تازه کن تا بیاریم خانم عروس شربتش آماده کن

بعد ازحمام ، عروس را به خانه پدر برده و داماد را به حمام می برند . بعد از اجرای مراسم حمام ، داماد را برای تبرک به زیارتگاهی می برند . در آن جا دو رکعت نماز خوانده و از آن جا به همراه خیل خون ( ساق دوش ) به منزل پدر عروس می برند .

در اینجاست که یک گوسفند و یک اصله نخل همراه با قرآن مجید ، یک لیوان شربت و مقداری پول به رسم هدیه به داماد تقدیم می کنند .

داماد پس از صرف شربت و قرائت قرآن ، دست پدر و مادر خود را بوسیده و راهی منزل پدر خود می شود . داماد در خانه ی پدر ، بعد از صرف شام و جمع آوری شاد باش ( فضل ، پولی است که مدعوین به عروس و داماد می دهند و اسم آنها در دفتری ثبت می شود . ) همراه خانواده اش به خانه عروس وارد می شوند . در راه حجله عروس سه بار می ایستد و پا انداز مطالبه می کند ( پا انداز ، هدیه ای است که عروس برای رفتن به حجله از داماد وی ا خانواده اش می گیرد . ) به هنگام رفتن داماد به حجله عروس به وی پا انداز می دهد . موقع ورود داماد صورت عروس پوشیده است و تا اینکه (( روگشا )) نگیرد ، روی باز نخواهد کرد .

مرتب سازی بر اساس
معرفی سوغات جدید
مرتب سازی بر اساس
معرفی غذای محلی جدید
در گذر زمان
معاصر
مرتب سازی بر اساس
Yandex.Metrica